Trước đây, ít ai có thể nghĩ rằng những vùng đất bãi hoang hoá phía trong đê sông Hồng ở các xã miền đông Thường Tín lại có thể làm nên chuyện “khó tin” như hôm nay.

Sở dĩ đây là vùng đất phần lớn chất lượng không cao, năng suất thấp, đã vậy còn thường xuyên mất trắng do ngập úng nên nông dân không mặn mà với việc gieo cấy, thường để đất hoang, phó mặc cho cỏ dại. Nhưng hôm nay, câu chuyện mất mùa đó đã đi vào “miền cổ tích”. Cũng với con người đó, vùng đất đó nhưng với những phương án chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, cộng với sự năng động, sáng tạo cũng như nghị lực phi thường, những người nông dân đã thay áo mới cho vùng đất bãi này. Đất không phụ công người khi hiệu quả kinh tế mang lại ngày một cao, vùng đất bãi đã trở thành vùng đất vàng đối với các nông hộ nơi đây.

Năm 1999, có thể coi là thời gian đặt nền móng, là bước ngoặt đầu tiên tạo ra cú hích trong nông nghiệp Thường Tín. Sau khi những diện tích chuyển đổi tự phát phát huy được hiệu quả, UBND huyện đã chỉ đạo các HTX có nhu cầu chuyển đổi những vùng đất khó khăn, lập đề án quy hoạch cụ thể trình huyện phê duyệt. Có được chủ trương, các HTX đã nhanh chóng quy hoạch các vùng đất và chỉ đạo xã viên thực hiện chuyển đổi những vùng đất khó khăn về nguồn nước hoặc trũng sang những mô hình sản xuất chuyên canh rau, trồng hoa, cây cảnh và phát triển kinh tế trang trại. Từ thực tế trên, các xã thành lập Ban chỉ đạo để thực hiện đề án quy hoạch, xây dựng phương án cụ thể, từ việc trồng cây gì, nuôi con gì để áp dụng đối với từng địa phương, từng vùng đất. Những phương án có sự thống nhất từ lãnh đạo huyện, xã đến bà con nông dân để tránh sự luân canh cùng một loại cây ở nhiều xã, gây khó khăn cho tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt, huyện đã chỉ đạo các địa phương tích cực thực hiện công tác dồn điền đổi thửa, tạo thuận lợi cho việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi. Đến nay, 100% số xã, thị trấn đã thực hiện dồn điền đổi thửa với diện tích 6.814ha, số thửa giảm từ 315.934 xuống còn 191.264 thửa, bình quân mỗi thửa 356m2. Đây chính là mốc quan trọng cho nền nông nghiệp Thường Tín nói chung và nông nghiệp các vùng đất bãi nói riêng.

Và hôm nay về với miền đất bãi này chúng tôi như thêm phấn chấn hơn khi dọc phía trong tuyến đê sông Hồng đã được bao bọc bằng những màu xanh cây trái, màu trắng của khu nuôi trồng thuỷ sản. Bắt đầu tư xã Ninh Sở đến xã Thống Nhất, men theo triền đê sông Hồng uốn lượn khoảng trên 10km đã có hàng trăm trang trại đang sản xuất hiệu quả. Hiện nay, 5 xã vùng đất bãi ven sông Hồng đã thực hiện chuyển đổi được 307 ha các vùng đất trũng sang mô hình trang trại, nhiều địa phương đã thực sự “thay da đổi thịt”, kinh tế có những bước tăng trưởng năm sau cao hơn năm trước.

Dẫn chúng tôi đi quanh một vòng khu chuyển đổi đã được quy hoạch gọn vùng, thuộc xứ đồng Chiêm Chính, diện tích khoảng 12 mẫu thuộc thôn Từ Vân, đồng chí Chủ nhiệm HTX Lê Lợi vui vẻ cho biết: Đây là khu đất bãi vốn trước đây thường hay ngập úng vào mùa mưa, rất khó canh tác nên hiệu quả kinh tế thấp. Từ khi có chủ trương chuyển đổi của huyện, xã chủ động cho các hộ dân đấu thầu để quy hoạch, xây dựng những mô hình kinh tế trang trại. Đến này, toàn xã đã thực hiện chuyển đổi được trên 253 mẫu, những diện tích trũng, cao hạn sang các mô hình trang trại. Hiệu quả kinh tế nhìn chung cao hơn nhiều so với gieo cấy lúa, bình quân mỗi ha đã đạt hàng trăm triệu đồng 1 năm. Đây thực sự là cơ sở cho nhiều nông hộ trên địa bàn phát huy kinh nghiệm sản xuất và vươn lên làm giàu trên chính đồng đất quê hương mình.

Anh Đào Văn Hiểu, một chủ trang trại thôn Từ Vân không giấu được niềm vui khi vài năm nay, trang trại với diện tích 1,8 mẫu của gia đình luôn sản xuất có hiệu quả, thu nhập vài chục triệu đồng 1 năm. Hiện nay, với 1,8 mẫu, trong đó có 1,4 mẫu mặt nước chăn thả cá trắm, chép, trôi…còn lại 4 sào vườn trồng cây ăn quả và xây dựng chuồng trại chăn nuôi. Mỗi năm, trang trại cho thu 5 tấn cá, thu nhập khoảng trên 60 triệu đồng, trừ tiền cá giống, thức ăn hơn 20 triệu đồng, còn lại gia đình anh có lãi gần 40 triệu đồng.

Khác với vùng đất bãi sông Hồng, vùng đất bãi sông Nhuệ thuộc các xã miền tây không có nhiều điều kiện phát triển mô hình trang trại. Tuy nhiên, đây lại là những vùng đất cao, chất đất màu mỡ, rất thuận lợi cho sản xuất các loại rau laghim. Canh tác được nhiều vụ trong năm, năng suất cao, chất lượng rau đảm bảo, hiệu quả kinh tế lớn, đó là điểm nổi bật nhất trong sản xuất rau màu của các địa phương miền đất bãi ven sông Nhuệ. Và cũng không ai ngạc nhiên khi rau của những vùng đất bãi này đã có mặt ở rất nhiều thị trường thành phố, thị xã.

Trong những điển hình đó có thể kể đến xã Tân Minh, địa phương có phong trào sản xuất rau màu nổi tiếng khắp vùng. Hiện tại, xã Tân Minh đã quy hoạch được 84 ha từ những vùng đất cao sang gieo trồng các loại cây gia vị như: Húng Láng, rau mùi, tía tô, rau ngót, thì là, kinh giới… Điều đáng nói là người Tân Minh đã nhanh nhạy nắm bắt nhu cầu thực tế của thị trường, thực hiện luân canh các loại cây trồng với phương châm mùa nào thức ấy. Nhìn chung các loại cây trồng trên cho thu nhập khá cao, đạt khoảng 120 đến 140 triệu đồng/năm. Nét nổi bật ở Tân Minh là nhân dân rất mạnh dạn đầu tư gieo trồng nhiều loại rau trái vụ, mặc dù khó canh tác nhưng thu nhập lại cao hơn rất nhiều so với gieo trồng chính vụ. Với phương thức luân canh đó cộng với kinh nghiệm sản xuất nên giá trị thu nhập của các loại cây trồng không ngừng tăng, năm sau cao hơn năm trước.